Dick Fosbury i jego technika skoku wzwyż

 

Można pokusić się o stwierdzenie, że Dick Fosbury dzieli lekkoatletykę na „przed” i „po”. Ten Amerykanin mając zaledwie 21 lat raz na zawsze zmienił historię skoków wzwyż.

Kiedy przyglądamy się sportowcom skaczącym podczas Igrzysk Olimpijskich zachwyca nas technika skoku wzwyż. Ale czy wiesz kto ją wymyślił? Ten sportowiec to Dick Fosbury, który odmienił świat sportu. Przeczytaj dzisiejszy artykuł, aby dowiedzieć się więcej na jego temat.

Jak wyglądała technika skoku wzwyż przed czasami Dicka Fosbury’ego?

Zanim zaczniemy mówić o flopie Fosbury’ego, warto nadmienić, że sportowcy skakali wcześniej w inny sposób podczas Igrzysk Olimpijskich, zawodów i Mistrzostw Świata w Lekkoatletyce. Aż do 1968 r. istniały trzy różne techniki skoku wzwyż:

1. Technika nożycowa lub naturalna

Po wzięciu rozbiegu sportowiec przeskakuje przez poprzeczkę bokiem. Najpierw pokonuje ją jedna noga, a potem druga.

2. Technika „western roll” lub obrotowa

Znana również jako technika kalifornijska. Polega na wykonaniu połowy nożyc i odwróceniu się na plecy w momencie dotarcia do najwyższego punktu znajdującego się nad poprzeczką. Chodzi w niej o obracanie się w powietrzu nad poprzeczką. To wcale nie jest takie proste!

3. Przerzutowa

 

Ta trzecia technika skoku wzwyż została wymyślona w 1936 r. Polega na skoku w taki sam sposób, jak w technice obrotowej, jednak zachowując pozycję twarzą do poprzeczki.

Dick Fosbury i jego skok dla potomnych

Techniki wykorzystywane podczas skoku wzwyż przed czasami Dicka Fosbury’ego przypominały raczej „naturalne” ruchy ludzkiego ciała. Gdy musimy przeskoczyć przez płot lub inną przeszkodę, zazwyczaj używamy „techniki nożycowej”. Jednak wcale nie oznacza to, że takie ruchy są najbardziej skuteczne w sporcie, o którym mówimy.

W ten sam sposób myślał Dick Fosbury. Zadziwił wszystkich podczas Igrzysk Olimpijskich w 1968 r. w Meksyku, do których zakwalifikował się zwyciężając mistrzostwo w swoim mieście (Oregon, Stany Zjednoczone). W jego skoku nie było ani odrobiny improwizacji. W rzeczywistości zaczął go ćwiczyć w 1963 r., gdy miał zaledwie 16 lat.

Mężczyzna skaczący wzwyż
Zdjęcie: GlbalSports Matters.

Na czym właściwie polegała jego technika? W skrócie chodziło o to, aby biec w kierunku poprzeczki po zakrzywionym torze. Po dotarciu do miejsca skoku należy się wybić i przeskoczyć przez poprzeczkę będąc odwróconym plecami do niej, wyciągając przed siebie najbliższe ramię.

Dzięki temu przestrzeń między środkiem ciężkości (ciałem sportowca) a przeszkodą do pokonania (poprzeczką) zmniejsza się, co przekłada się na większą wysokość.

 

Przygotowując się do tego skoku podczas prób trzeba było wprowadzić kilka zmian; choćby położyć materac po drugiej stronie poprzeczki, aby uniknąć urazów lub nieszczęśliwych uderzeń. Do tej pory aby amortyzować siłę uderzenia używano piasku, bo sportowcy lądowali na nogach.

Technika skoku wzwyż: dzień, w którym Dick Fosbury zdobył złoto

Podczas Igrzysk Olimpijskich rozgrywanych w Meksyku w 1968 r. wydarzyło się kilka rzeczy, które zmieniły bieg historii. Przede wszystkim były to pierwsze Igrzyska Olimpijskie organizowane w Ameryce Łacińskiego. Poza tym zyskały rozgłos z powodu „Manifestacji Czarnej Siły” oraz rewolucyjnego skoku Dicka Fosbury’ego.

Ten amerykański sportowiec miał zaledwie 21 lat, gdy dotarł do stolicy Meksyku. Chciał nie tylko zdobyć medal, ale również raz na zawsze zmienić świat lekkoatletyki. W finale skoczył na wysokość 2,24 metrów i odebrał wymarzony złoty medal.

Chociaż Fosbury nie był w stanie pobić 2,28 metrów ustalonych przez Sowieta Valeri Brumel (rekord świata) z wykorzystaniem techniki przerzutowej, to jego wkład w tą dziedzinę sportu jest nie do przecenienia. Badania wskazują, że taki sposób skakania pozwala sportowcom wybić się o 40 centymetrów wyżej.

 

W dzisiejszych czasach wszyscy sportowcy uprawiający skok wzwyż wykorzystują flop Fosbury’ego ze względu na jego skuteczność, która została w pełni udowodniona. Jednak na początku sportowcy i eksperci do spraw Olimpiad mocno w nią wątpili.

Dick Fosbury
Zdjęcie: The Associated Press.

Żartowali nawet z Dicka i mówili mu, że jest szaleńcem, widząc, jak ćwiczy swoją technikę w instytucie. Jednak po jego zwycięskim powrocie osoby, które się z niego śmiały, traktowały go jak bohatera.

Dick Fosbury przeszedł na emeryturę sportową dość wcześnie, gdy nie udało mu się zakwalifikować do Igrzysk Olimpijskich rozgrywanych w Monachium w 1972 r. Nie był najbardziej uzdolnionym skoczkiem swojego pokolenia. Mimo tego dzięki swojej innowacyjności udało mu się nie tylko zdobyć złoto Olimpijskie, ale również raz na zawsze zmienić sposób skakania wzwyż.

Dzięki skokowi Dicka Fosbury’ego sportowcy są w stanie osiągać niesamowite wyniki, jak choćby rekord Kubańczyka Javiera Sotomayora (2,45 metrów) czy Bułgarki Stefki Kostadinovej (2,08 metrów). Tak właśnie można zapisać się w historii sportu!

  • Dapena, J. (1980). Mechanics of rotation in the Fosbury-flop. Medicine & Science in Sports & Exercise. https://doi.org/10.1249/00005768-198021000-00010